18 lipca 2026 r. w Sopotni Wielkiej odbyła się jedna z głównych części XIV Festiwalu Ciemnego Nieba – wydarzenia poświęconego problematyce zanieczyszczenia światłem, ochronie naturalnego nocnego krajobrazu, astronomii oraz edukacji środowiskowej. W Festiwalu po raz kolejny uczestniczył dr hab. inż. Przemysław Tabaka, pracownik Instytutu Elektroenergetyki Politechniki Łódzkiej.
Tegoroczna edycja została zorganizowana w ramach programu „Ciemne Niebo” realizowanego przez Stowarzyszenie POLARIS-OPP. Do Sopotni Wielkiej zaproszono naukowców, ekspertów i popularyzatorów nauki reprezentujących różne dziedziny zajmujące się problematyką sztucznego światła w nocy (Artificial Light At Night – ALAN).
Podczas sesji wykładowej dr hab. inż. Przemysław Tabaka wygłosił referat pt. „Parametry oświetlenia w kontekście zanieczyszczenia światłem – co naprawdę ma znaczenie?”.
W wystąpieniu omówiono najważniejsze parametry źródeł światła i opraw oświetleniowych wpływające na oddziaływanie oświetlenia na środowisko nocne. Podkreślono, że skuteczne ograniczanie zanieczyszczenia światłem wymaga kompleksowego podejścia uwzględniającego m.in. rozsył światła, właściwości widmowe promieniowania, poziom natężenia oświetlenia, luminancji reklam świetlnych oraz prawidłowe projektowanie instalacji oświetlenia zewnętrznego.
Problematyka przedstawiona podczas referatu wpisuje się w prowadzone w Instytucie Elektroenergetyki Politechniki Łódzkiej badania dotyczące wpływu parametrów oświetlenia na środowisko oraz metod oceny zanieczyszczenia światłem.
W części wykładowej wystąpili naukowcy i eksperci reprezentujący liczne ośrodki naukowe i instytucje z całej Polski, m.in. Politechnikę Łódzką, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Szkołę Doktorską Nauk Przyrodniczych i Rolniczych Polskiej Akademii Nauk, Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Planetarium Śląskie – Śląski Park Nauki, Centrum Nauki i Techniki EC1 Łódź, Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego oraz Fundację Light Pollution Think Tank. Tak szerokie grono prelegentów potwierdziło interdyscyplinarny charakter problematyki sztucznego światła w nocy, obejmującej zagadnienia z zakresu techniki świetlnej, biologii, ekologii, astronomii, geografii, ochrony przyrody oraz zdrowia człowieka.
Po zakończeniu cyklu prelekcji uczestnicy wzięli udział w wieczornych obserwacjach nieba. Podczas spotkań terenowych dr hab. inż. Przemysław Tabaka omawiał rozwiązania zastosowane w oświetleniu zewnętrznym Sopotni Wielkiej, pokazując na rzeczywistych przykładach, w jaki sposób odpowiednio zaprojektowane instalacje mogą ograniczać negatywny wpływ światła na środowisko.
Sopotnia Wielka jest wyjątkowym miejscem dla prowadzenia tego rodzaju edukacji terenowej. 11 listopada 2023 r. miejscowość uzyskała tytuł International Dark Sky Community, stając się pierwszą miejscowością w Polsce i dziesiątą w Europie posiadającą to międzynarodowe wyróżnienie.
Festiwal był okazją do przedstawienia aktualnych wyników badań oraz wymiany doświadczeń pomiędzy specjalistami reprezentującymi różne dyscypliny naukowe. Jednocześnie pokazał, że ochrona ciemnego nieba wymaga współpracy naukowców, samorządów, projektantów oświetlenia oraz wszystkich osób odpowiedzialnych za kształtowanie przestrzeni publicznej.