W ramach działalności Uniwersytetu Trzeciego Wieku Politechniki Łódzkiej, którego kluczowym elementem są wykłady popularnonaukowe prowadzone przez specjalistów z różnych dziedzin, w dniu 30 kwietnia 2026 r. odbyło się wystąpienie Przemysława Tabaki z Instytutu Elektroenergetyki. Wykład pt. „Światło, które kradnie zdrowy sen” został zrealizowany w ramach projektu EKO-INSPIRACJE, którego celem jest podnoszenie świadomości ekologicznej oraz promowanie praktycznych, prośrodowiskowych rozwiązań wśród różnych grup społecznych, w tym seniorów.
Prelekcja miała charakter interdyscyplinarny i łączyła zagadnienia z zakresu fizyki promieniowania optycznego, elektroenergetyki oraz chronobiologii. W jej trakcie omówiono m.in.:
- podstawy fizyczne promieniowania widzialnego,
- mechanizmy generacji światła w różnych źródłach (klasyczne żarówki, świetlówki, źródła LED),
- charakterystyki widmowe współczesnych źródeł światła oraz ich zróżnicowanie w funkcji temperatury barwowej,
- rolę światła niebieskiego w regulacji rytmu dobowego człowieka oraz jego wpływ na aktywność komórek ipRGC w siatkówce oka,
- zależności między ekspozycją na światło a syntezą melatoniny, w tym konsekwencje jej supresji, takie jak zaburzenia snu, stres czy zwiększone ryzyko chorób.
Istotnym elementem wykładu było odniesienie do praktycznych aspektów użytkowania oświetlenia w gospodarstwach domowych. Przedstawiono rekomendacje dotyczące doboru temperatury barwowej źródeł światła w zależności od pory dnia i aktywności – od światła chłodnego sprzyjającego pracy, po światło ciepłe i pomarańczowe wspierające proces zasypiania.
Dodatkowo zaprezentowano rozwiązania techniczne ograniczające ekspozycję na światło niebieskie, w tym okulary filtrujące, które (w zależności od wykonania) mogą redukować jego udział nawet o kilkadziesiąt procent lub niemal całkowicie eliminować ten komponent, wspierając regenerację organizmu i poprawę jakości snu.
Na zakończenie spotkania zaprezentowano część eksperymentalną, która spotkała się z dużym zainteresowaniem uczestników. W jej trakcie:
- wykonano pomiary charakterystyk widmowych różnych źródeł światła LED, ze szczególnym uwzględnieniem emisji w zakresie światła niebieskiego,
- przedstawiono charakterystykę spektralną wyświetlaczy smartfonów, wskazując istotny udział komponentu niebieskiego oraz wpływ funkcji filtrów światła niebieskiego na zmianę parametrów spektralnych (m.in. redukcję zawartości światła niebieskiego i zmianę temperatury barwowej) .
Interaktywny charakter spotkania podkreślił udział jednego z uczestników, który poprosił o wykonanie pomiaru widma promieniowania emitowanego przez jego smartfon. Przeprowadzony na miejscu eksperyment umożliwił bezpośrednią ocenę skuteczności zastosowanej folii filtrującej światło niebieskie. Wyniki pomiarów zostały zaprezentowane w czasie rzeczywistym na ekranie w sali wykładowej, co stanowiło cenne uzupełnienie części teoretycznej i pozwoliło uczestnikom na praktyczną weryfikację omawianych zjawisk.
Wydarzenie stanowiło przykład efektywnego transferu wiedzy naukowej do społeczeństwa oraz potwierdziło istotną rolę Instytutu Elektroenergetyki w działaniach popularyzujących naukę i świadomość energetyczno-ekologiczną.
Image
Image
Image
